Nieuwe aanwinsten 3-11-’22

Vandaag toegevoegd aan de site:

Samson – Herman van den Eerenbeemt, omslagontwerp: Wim Wijnman (1918)

Opvoedkundige brochurenreeks no. 28, omslagontwerp: Toon Ninaber van Eyben

Catalogus van de Wereldbibliotheek 1927-1928, ontwerp: Bernardina Midderigh-Bokhorst

Brieven aan ’n jonge vriend, omslagontwerp: Edgard Darimont (1932)

Mooi Dientje, bandontwerp: Miep de Feijter (1929)

 

De magie van het Oosten

‘Uit het wonderland: de magie van het Oosten’ is de titel van de nieuwe tentoonstelling in het Nederlands Steendrukmuseum te Valkenswaard. Anno1900 is een van de trotse bruikleengevers voor deze bijzondere expositie.

Voor een verzamelaar is er niets mooier dan het delen van je schatten. Dus toen het Steendrukmuseum in Valkenswaard vroeg of ze weer enkele items uit mijn collectie mochten lenen, hoefde ik daar niet lang over na te denken.

Buste van een Balinese janger-danseres, circa 1948-1950

Balinees houtsnijwerk
Dit keer gaat de expositie over het Oriëntalisme in de Nederlandse kunst en lithografie. Het museum was vooral op zoek naar gelegenheidsgrafiek die te maken heeft met Nederlands-Indië en laat dat nou net een van de nieuwe verzamelgebieden zijn, waar ik me tijdens de coronaperiode op heb gericht.

Toen de conservator langskwam om alle prenten, brochures, menukaarten, boekenleggers etc. te bekijken, viel haar oog ook op twee Balinese houtsnijwerken die in onze woonkamer staan. ‘Ik durf het bijna niet te vragen, maar zouden we die misschien ook mogen tonen op onze expositie?’

De danskunst van de serimpi’s en bedaja’s

Aquareltekening van een serimpi-danseres door Tyra Kleen. Bron: Carlotta, database van de Staatsmusea voor Wereldculturen – Collectie Etnografisch Museum Stockholm, Zweden

Beata van Helsdingen-Schoevers vergelijkt in haar Serimpi-boek de Javaanse danskunst met een zeldzame kasplant. ‘Een vreemdsoortige orchidee, die slechts aarden kan in de luxueuze, exotisch geparfumeerde omgeving der Javaanse vorsten.’ Het had maar weinig gescheeld of haar boek met fraaie illustraties van de Zweedse kunstenares Tyra Kleen, was er nooit gekomen.

Tyra Kleen, circa 1919/1920: schetst van een bedaja ketawang-danseres. Bron: Carlotta, database van de Staatsmusea voor Wereldculturen – Collectie Etnografisch Museum Stockholm, Zweden

‘Gelijk een sprookje van stille, somptueuze pracht is deze zwijgende, bijna beweeglooze rij meisjes, die, onzichtbaar haast, met nauwelijksche glijding der smalle, gele voetjes, volgens vaste wet voortschrijden naar haar plaats’, schrijft Van Helsdingen-Schoevers in haar boek over Javaanse hofdanseressen. ‘Zoo komen zij, vier of negen te samen, de serimpi’s of de bedaja’s, poëtische overlevering uit voorbije eeuwen. Een schoon geschubd slangenlijf lijkt de smalle kronkelende sleep achter haar voeten — zij staan er als godenbeeldjes, de oogen in deemoed neergeslagen, het bovenlijf iets naar voren gebogen. Vol gracie werpen zij met den rechtervoet den sleep achteruit; een enkel moment — dan zijgen ze allen als matte bloembladen ter aarde, en brengen in diepste nederigheid haar groet: de samengelegde fijne handjes voor het naar haren vorst gekeerde gelaat.’

Lees verder

Art Deco & Jugendstil agenda 2022

Zoekt u een mooie agenda voor volgend jaar? Denk dan eens aan de Art Deco & Jugendstil agenda van uitgeverij Bekking & Blitz. Een voorproefje uit de agenda voor 2022.

Voor een verzamelaar is er niets mooier dan het delen van je schatten. In de agenda van 2022 vindt u weer 53 voorbeelden uit mijn verzameling toegepaste grafiek tussen 1890 en 1940. Bij elke week één. Een van mijn persoonlijke favorieten is de zeldzame brochure voor de bouwkunstopleiding van het Amsterdamse architectengenootschap Architectura et Amicitia. Het symbolistische omslag is in 1912 ontworpen en gelithografeerd door Walter van Diedenhoven, die naar eigen zeggen ’twee momenten der menselijke geestesontwikkeling’ heeft verbeeld: ‘het schone ontluiken lijk een openbloeiende bloem, het innig rijpen lijk een volgroeiende vrucht’.

Voorproefje uit Art Deco & Jugendstil agenda 2021

Zoekt u nog een mooie agenda voor 2021? Denk dan eens aan de Art Deco & Jugendstil agenda van uitgeverij Bekking & Blitz. Alle illustraties zijn ook dit jaar weer afkomstig uit onze collectie. In dit bericht geven we alvast een voorproefje van de mooiste afbeeldingen.

‘Het is niet onjuist de band van een boek te vergelijken met de gevel van een huis’, stelde kunstcriticus Jan Kalff in 1896 in het vernieuwende kunstblad De Kroniek. De boekbinder en de bouwmeester hadden volgens Kalff met elkaar gemeen dat de vorm van hun werk ‘belijnd wordt door de eisen der constructie’. Met andere woorden: net zoals bij een gebouw bepaalt de vorm van het boek de versiering. En die moest volgens Kalff en zijn medestanders vooral niet te uitbundig zijn.

Lees verder

Fotograferen anno 1900

J.G. van Caspel, affiche voor Ivens & Co (1899), foto: Collectie Rijksmuseum

Begin 1900 nam de fotografie een enorme vlucht. Door de snelle ontwikkelingen in techniek en materiaal, zoals de uitvinding van de boxcamera en het fotorolletje, veranderde het fotograferen van een specialistisch beroep in een populaire hobby. Dit zorgde ook voor een reeks van publicaties voor amateurfotografen. In dit bericht bespreek ik een aantal van deze fraai vormgegeven brochures uit mijn verzameling.

Lees verder