Categoriearchief: Kunstnijverheid

Houtsneden voor het afscheid van Michel de Klerk en Karel de Bazel

In 1923 verloor Nederland in korte tijd twee grote architecten. Op zaterdag 24 november overleed Michel de Klerk, voorman van de Amsterdamse School, op zijn 39e verjaardag aan de gevolgen van een longontsteking. Vier dagen later stierf Karel de Bazel, eveneens aan een longaandoening. De Bazel zat op dat moment in de trein naar Amsterdam op weg naar de begrafenis van De Klerk.

Het wegvallen van Michel de Klerk (39) en Karel de Bazel (54) veroorzaakte een schok in de Nederlandse kunstwereld. Kranten en tijdschriften stonden uitgebreid stil bij het leven en werk van beide architecten, die ieder op hun eigen manier hun stempel op de Nederlandse architectuur hadden gedrukt. De Klerk als voorman van een nieuwe generatie Amsterdamse School-architecten die paleizen voor de arbeiders wilden bouwen. De Bazel als gearriveerd architect van villa’s en grote kantoorgebouwen, zoals het hoofdkantoor van de Nederlandse Handelsmaatschappij in Amsterdam; op het moment van zijn overlijden stond het gebouw nog in de steigers.

Post Utrecht: van postkantoor tot bibliotheek

Utrecht heeft er een blikvanger bij! Het voormalige postkantoor op de Neude is omgebouwd tot cultureel centrum. Het immense gebouw uit 1924, ontworpen door architect Joseph Crouwel, biedt sinds mei 2020 onderdak aan de openbare bibliotheek, winkels, een café, brasserie, supermarkt én fietsenstalling. Maar wij kwamen natuurlijk voor de prachtige hal met sculpturen van Hendrik van den Eijnde.

Lees verder Post Utrecht: van postkantoor tot bibliotheek

De onvervulde belofte van Walter van Diedenhoven

Tegenwoordig kennen we de ‘club van 27’: een groep muzikanten die met elkaar gemeen hebben dat ze op hun 27ste zijn gestorven en door hun fans voor altijd worden vereerd als jonge helden. De in 1915 overleden jonge talentvolle kunstenaar Walter van Diedenhoven genoot een soortgelijke heldenstatus onder zijn vakgenoten.

Onlangs kocht ik op een boekenveiling dit zeldzame boekje van het Amsterdamse genootschap voor architecten en aanverwante beroepen Architectura et Amicitia. Het symbolistische omslag is ontworpen en gelithografeerd door Walter van Diedenhoven (1886 – 1915). Na enig speurwerk vond ik in Architectura, het huisblad van het genootschap, een artikel uit 1912 waarin Van Diedenhoven zelf uitlegt hoe zijn ontwerp tot stand kwam.

Mystiek kunstwerk van Willem Cordel

Willem Cordel, tekening, gemengde techniek: ‘Kop van een Etrusker’ (ca. 1925-1930)

Wat heeft dit geïdealiseerde portret van een Etruskische edelman te maken met de theosofische wandschilderingen in de trouwkamer van het voormalige Amsterdamse stadhuis?

Chris Lebeau, litho: portret van Willem Cordel. Foto: Kunsthandel Pygmalion

Onlangs kocht ik bovenstaande tekening van een gestileerd mannenhoofd met hoofdsieraad op de veiling bij Vendu Rotterdam. De tekening is gemaakt door Willem Cordel (1884 – 1967) in een gemengde techniek (potlood, waskrijt en goudverf op papier). Achterop het blad heeft de kunstenaar met de hand de titel van zijn kunstwerk genoteerd: ‘Kop van een Etrusker’. Gezien de voorname uitstraling en de gouden sieraden gaat het waarschijnlijk om een portret van een jonge edelman of Etruschkische priester.

Elegante art-decovrouwen van meestersnijder I Made Runda

De Balinese houtsnijder I Made Runda maakte elegante langgerekte vrouwenbeelden die geliefd waren bij de toeristen op Bali. Zijn art-deco-sculpturen zijn over de hele wereld verspreid. Veel daarvan zijn in Nederland terechtgekomen, meegenomen als souvenir uit voormalig Nederlands-Indië.

I Made Runda: Balinese danseres met lotusbloem, 1950-1970, hoogte: 47 cm

Onlangs kocht ik dit fraaie beeld van een danseres met lotusbloem van een Balinese beeldhouwer. Vooral de sierlijke art-decostijl sprak me aan en de knappe wijze waarop de houtsnijder de golvende bewegingen van de Balinese dans in hout heeft weten te vangen. De lotusbloem die de vrouw tegen haar hart houdt, is een oosters symbool voor de ziel en voor geestelijke verlichting. Maar het mooiste vind ik die verstilde, bijna mystieke blik op haar gezicht.

Lees verder Elegante art-decovrouwen van meestersnijder I Made Runda

Unieke topstukken op tentoonstelling over art-nouveauboeken

Ik kijk er al een tijdje reikhalzend naar uit. Museum Meermanno en de Koninklijke Bibliotheek houden binnenkort een gezamenlijke expositie over de art-nouveauboeken van Gerrit Willem Dijsselhof, Carel Adolph Lion Cachet en Theo Nieuwenhuis. Naast topstukken uit de eigen collecties zullen er ook prachtige boekbanden en toegepaste grafiek uit de Koninklijke Verzamelingen en de Collectie Braches van de UB Leiden te zien zijn. Kortom, het mooiste dat er op dit gebied is gemaakt.

Jugendstil expositie in American Hotel

Het American Hotel aan het Leidseplein is een van de mooiste jugendstil-gebouwen van Amsterdam. In 1975 was hier een bijzondere expositie over toegepaste kunst rond 1900 te zien. De getoonde stukken waren beschikbaar gesteld door verzamelaar Herman Domisse.

Lees verder Jugendstil expositie in American Hotel

Anno1900 bruikleengever tentoonstelling Art Nouveau in Nederland

In het Gemeentemuseum Den Haag is van 21 april tot en met 28 oktober 2018 de tentoonstelling ‘Art Nouveau in Nederland’ te zien. Collectie Anno1900 is bruikleengever voor deze bijzondere expositie, en ik ben natuurlijk zo trots als een pauw dat enkele van mijn pronkstukken nu in het museum te bewonderen zijn.

Anna Sipkema, aquarel-ontwerptekening omslagkalender Bloem en Blad juli 1905

Zo toont het museum 6 zeldzame ontwerptekeningen van Anna Sipkema voor de ‘Bloem en Blad kalender’ van 1905. Deze kalenderbladen tikte ik 3 jaar geleden op de kop bij een antiquariaat in Amsterdam. Ze waren afkomstig uit de overgenomen boedel van het failliete De Slegte. Volgens de verkoper hadden ze daar jarenlang onderop een stapel van nog uit te zoeken paperassen gelegen. Als verzamelaar is zo’n vondst natuurlijk geweldig, maar dat de ontwerptekeningen straks aan de muur hangen in het Gemeentemuseum geeft nog veel meer voldoening. Nu kan iedereen zien wat een geweldige kunstenares Anna Sipkema was en dat zij een prominente plek verdient op deze tentoonstelling.

Lees verder Anno1900 bruikleengever tentoonstelling Art Nouveau in Nederland

De zeemeermin van Henri Privat-Livemont

Henri Privat-Livemont, glas-in-loodraam ‘De Golf’ in Hotel Saintenoy (1897)

Het BANAD-festival in Brussel zit er helaas weer op, maar gelukkig hebben we de foto’s nog! Helaas mag je in de meeste art-nouveauhuizen niet fotograferen, maar in Hotel Saintenoy deden ze daar niet zo moeilijk over. En laat zich daar nu een van de meest iconische art-nouveauramen bevinden…

Lees verder De zeemeermin van Henri Privat-Livemont