Categoriearchief: Verzamelen

Art Deco & Jugendstil agenda 2022

Zoekt u een mooie agenda voor volgend jaar? Denk dan eens aan de Art Deco & Jugendstil agenda van uitgeverij Bekking & Blitz. Een voorproefje uit de agenda voor 2022.

Voor een verzamelaar is er niets mooier dan het delen van je schatten. In de agenda van 2022 vindt u weer 53 voorbeelden uit mijn verzameling toegepaste grafiek tussen 1890 en 1940. Bij elke week één. Een van mijn persoonlijke favorieten is de zeldzame brochure voor de bouwkunstopleiding van het Amsterdamse architectengenootschap Architectura et Amicitia. Het symbolistische omslag is in 1912 ontworpen en gelithografeerd door Walter van Diedenhoven, die naar eigen zeggen ‘twee momenten der menselijke geestesontwikkeling’ heeft verbeeld: ‘het schone ontluiken lijk een openbloeiende bloem, het innig rijpen lijk een volgroeiende vrucht’.

Gebatikte boekenleggers van Adri Pieck

Afb. A1: Adri Pieck, zelfportret. Foto: RKD

Onlangs kocht ik van een goede vriend vier oude boekenleggers met gebatikte en geborduurde decors. De zeldzame kunstwerkjes zijn rond 1910 gemaakt door kunstenares Adri Pieck, die vooral kleurrijke landschappen schilderde. Minder bekend is dat Pieck in het begin van haar carrière ook stoffen sierobjecten en gelegenheidsgrafiek heeft gemaakt.

Afb. B1 – Adri Pieck, ca. 1910; gebatikte zijden boekenlegger met floraal decor in blauw, bruin (en groen?) op wit, afm. 23 x 8 cm. Collectie: Anno1900.nl

Adri(ana) Jacoba Pieck (1896-1982) groeide op in een kunstzinnig gezin in Bussum en kreeg haar eerste tekenlessen van haar vader Antonie Franciscus Pieck, die naast hoofdonderwijzer ook schrijver en een fervent amateurschilder was. Hij voedde zijn vier dochters – Maria, Adri, Betty en Gretha – met veel liefde voor de kunst op.

‘Nadat wij in 1905 naar Bussum waren verhuisd, kregen wij thuis les van mijn ouders’, schrijft Adri Pieck hierover in haar memoires. ‘Door deze voor ons zoo gelukkige regeling bleef ons veel vrije tijd, en die werd steeds voor een groot deel gebruikt om te teekenen en verhalen te schrijven. En dan werd er ook veel gewandeld. Heel veel trokken wij er als kinderen op uit om buiten naar de natuur te tekenen. Mijn vader moedigde ons aan en gaf ons ’t eerste teekenonderricht.’

Expositie: Het beeld spreekt!

Affiche uit 1901 van Johann Georg van Caspel (foto: Rijksmuseum)

Anno1900 is een van de trotse bruikleengevers van de tentoonstelling Het beeld spreekt! Art Nouveau in de Nederlandse affichekunst. Op de expositie zijn meer dan 25 stukken uit onze collectie te bewonderen.

In het Steendrukmuseum in Valkenswaard is van 5 juni tot 31 oktober 2021 de expositie ‘Het beeld spreekt!’ te zien. Na de succesvolle Mucha-tentoonstelling, die ondanks de coronacrisis een recordaantal bezoekers trok, zoomt het Steendrukmuseum nu in op de Nederlandse affichekunst tussen 1890 en 1915.

Lees verder Expositie: Het beeld spreekt!

Expositie: Godinnen van de Art Nouveau

J.P. Kayser Sohn, Krefeld, ca. 1907: jugendstil-kandelaar in de vorm van een vrouw die een lotusbloem omhooghoudt.

We zijn eindelijk open! Ik mag ‘we’ zeggen, want Anno1900 is een van de trotse bruikleengevers van de tentoonstelling ‘Godinnen van de Art Nouveau’ in museum Allard Pierson te Amsterdam.

De tentoonstelling zou eigenlijk al in oktober 2020 beginnen, maar de opening werd vanwege de coronamaatregelen meerdere keren uitgesteld. Voor mij persoonlijk nogal een domper want ik zag er erg naar uit om mijn eigen boekbanden en grafiek in een echt museum te zien. Maar nu kan iedereen er dus toch van gaan genieten.

Lees verder Expositie: Godinnen van de Art Nouveau

Houtsneden voor het afscheid van Michel de Klerk en Karel de Bazel

In 1923 verloor Nederland in korte tijd twee grote architecten. Op zaterdag 24 november overleed Michel de Klerk, voorman van de Amsterdamse School, op zijn 39e verjaardag aan de gevolgen van een longontsteking. Vier dagen later stierf Karel de Bazel, eveneens aan een longaandoening. De Bazel zat op dat moment in de trein naar Amsterdam op weg naar de begrafenis van De Klerk.

Het wegvallen van Michel de Klerk (39) en Karel de Bazel (54) veroorzaakte een schok in de Nederlandse kunstwereld. Kranten en tijdschriften stonden uitgebreid stil bij het leven en werk van beide architecten, die ieder op hun eigen manier hun stempel op de Nederlandse architectuur hadden gedrukt. De Klerk als voorman van een nieuwe generatie Amsterdamse School-architecten die paleizen voor de arbeiders wilden bouwen. De Bazel als gearriveerd architect van villa’s en grote kantoorgebouwen, zoals het hoofdkantoor van de Nederlandse Handelsmaatschappij in Amsterdam; op het moment van zijn overlijden stond het gebouw nog in de steigers.

Voorproefje uit Art Deco & Jugendstil agenda 2021

Zoekt u nog een mooie agenda voor 2021? Denk dan eens aan de Art Deco & Jugendstil agenda van uitgeverij Bekking & Blitz. Alle illustraties zijn ook dit jaar weer afkomstig uit onze collectie. In dit bericht geven we alvast een voorproefje van de mooiste afbeeldingen.

‘Het is niet onjuist de band van een boek te vergelijken met de gevel van een huis’, stelde kunstcriticus Jan Kalff in 1896 in het vernieuwende kunstblad De Kroniek. De boekbinder en de bouwmeester hadden volgens Kalff met elkaar gemeen dat de vorm van hun werk ‘belijnd wordt door de eisen der constructie’. Met andere woorden: net zoals bij een gebouw bepaalt de vorm van het boek de versiering. En die moest volgens Kalff en zijn medestanders vooral niet te uitbundig zijn.

Lees verder Voorproefje uit Art Deco & Jugendstil agenda 2021

De onvervulde belofte van Walter van Diedenhoven

Tegenwoordig kennen we de ‘club van 27’: een groep muzikanten die met elkaar gemeen hebben dat ze op hun 27ste zijn gestorven en door hun fans voor altijd worden vereerd als jonge helden. De in 1915 overleden jonge talentvolle kunstenaar Walter van Diedenhoven genoot een soortgelijke heldenstatus onder zijn vakgenoten.

Onlangs kocht ik op een boekenveiling dit zeldzame boekje van het Amsterdamse genootschap voor architecten en aanverwante beroepen Architectura et Amicitia. Het symbolistische omslag is ontworpen en gelithografeerd door Walter van Diedenhoven (1886 – 1915). Na enig speurwerk vond ik in Architectura, het huisblad van het genootschap, een artikel uit 1912 waarin Van Diedenhoven zelf uitlegt hoe zijn ontwerp tot stand kwam.

De zielenroerselen van Hélène Swarth

Hendrik Petrus Berlage ontwierp in 1895 een omslag voor het muziekblad Rouwviolen. Om zijn zware symboliek beter te begrijpen moeten we dieper in de gedichten en het leven van Hélène Swarth duiken.

Portret van een jonge Hélène Swarth uit het Nationaal Archief. De foto is gemaakt in 1879 op haar 20ste verjaardag.

Rouwviolen is een dichtbundel uit 1889 van Hélène Swarth (1859-1941), die gaat over een vrouw die in de steek gelaten is door haar jeugdliefde. Als de jongeman enkele jaren later sterft, bezoekt ze zijn graf en denkt ze terug aan haar ‘blonde zonnegod’ en zijn ‘wrede verraad’. Haar gedachten zijn donker en somber als de rouwviolen op het graf.

De laatste maal dat ‘k om zijn graf kwam dolen, was de aarde er violet van rouwviolen.

Die donkre bloemen waren mijn gedachten, die vlugge vogels daar als zaden brachten.

Lees verder De zielenroerselen van Hélène Swarth