Tagarchief: jugendstil

Wonen achter de mooiste jugendstil gevel van Den Haag

Altijd al willen wonen in een jugendstilhuis anno 1900? Grijp dan nu uw kans! Voor een slordige 1,3 miljoen euro woont u achter een van de meest mooiste art-nouveau-gevels van Den Haag.

Na het Lorriehuis en villa De Zeemeeuw staat er weer een beroemd jugendstilpand te koop in Den Haag. Ditmaal gaat het om misschien wel de mooiste art-nouveau-gevel van de stad, namelijk het woonhuis op nr. 215 van de Laan van Meerdervoort.

Alphonse Mucha in Steendrukmuseum

In het Steendrukmuseum in Valkenswaard is momenteel een tentoonstelling over Alphonse Mucha te zien. De expositie toont een groot overzicht van het lithografische werk van deze onbetwiste ‘meester van de art nouveau’.

Rond 1900 creëerde de Tjechische kunstenaar Alphonse Mucha (1860-1939) zijn eigen stijl in het kosmopolitische Parijs. ‘Le Style Mucha’ werd synoniem voor de Franse art nouveau. Zijn eerste innovatieve litho uit 1894 voor het toneelstuk Gismonda, met de steractrice van het Parijse theater Sarah Bernhardt in de hoofdrol, maakte Mucha direct beroemd.

Lees verder Alphonse Mucha in Steendrukmuseum

Originele ontwerpen van Anna Sipkema

Aquarel-ontwerptekening voor de kalender van 1905 (januari, pijnappels), collectie Anno1900.nl.

Anna Sipkema ontwierp begin 1900 vele boekbanden en fraaie kalenderbladen in een elegante art-nouveaustijl. Toch is er over haar leven en werk maar weinig bekend. Het verhaal van een vergeten ontwerpster.

Anna Sipkema, foto uit het familiearchief Dorsman-Sipkema

Enkele jaren geleden vond ik bij een antiquariaat in Amsterdam zes fraaie aquarel-tekeningen en vijf bijbehorende litho’s van art-nouveaukunstenares Anna Sipkema (1877-1933). Het gaat om originele ontwerpen en proefdrukken voor de omslagkalender ‘Bloem en Blad’ van 1905. Deze jaarkalender werd uitgebracht door uitgeverij C.A.J. van Dishoeck in Bussum en kostte destijds anderhalve gulden. De kalenderbladen waren volgens de antiquair teruggevonden tussen de opgekochte restanten van boekhandel De Slegte, die in 2013 failliet was gegaan. Ze zijn waarschijnlijk afkomstig van de uitgever of drukker en lagen jarenlang onderop een stapel met ‘nog uit te zoeken aankopen’.

Fotograferen anno 1900

J.G. van Caspel, affiche voor Ivens & Co (1899), foto: Collectie Rijksmuseum

Begin 1900 nam de fotografie een enorme vlucht. Door de snelle ontwikkelingen in techniek en materiaal, zoals de uitvinding van de boxcamera en het fotorolletje, veranderde het fotograferen van een specialistisch beroep in een populaire hobby. Dit zorgde ook voor een reeks van publicaties voor amateurfotografen. In dit bericht bespreek ik een aantal van deze fraai vormgegeven brochures uit mijn verzameling.

Lees verder Fotograferen anno 1900

Jugendstil-omslagen voor Boon’s Geïllustreerd Magazijn

Affiche voor Boon’s Geïllustreerd Magazijn (1900), ontwerp: J.G. van Caspel – Collectie Rijksmuseum

Boon’s Geïllustreerd Magazijn was een familietijdschrift voor de gegoede burgerij. De fraaie jugendstil-omslagen voor het magazine dat verscheen van 1899 tot 1909 zijn vormgegeven door Johann Georg van Caspel.

Lees verder Jugendstil-omslagen voor Boon’s Geïllustreerd Magazijn

Binnenkijken in Jachtslot de Mookerheide

Boswachter Ellen Luijks van Natuurmonumenten kreeg zo veel verzoeken van dagjesmensen die foto’s wilden maken, dat ze besloot om Jachtslot de Mookerheide één dag open te stellen voor (amateur)fotografen. Op zaterdag 20 april was het zo ver en mocht ik samen met zo’n vijftien andere liefhebbers vier uur binnenkijken in het leegstaande jachthuis dat bekendstaat om zijn spectaculaire jugendstil-interieur.

Lees verder Binnenkijken in Jachtslot de Mookerheide

Henricus’ reis naar Tunesië

‘Beschonken chiradrinkers’, Henricus 1899-1901 (reproductie uit Elsevier’s Geïllustreerd Maandschrift, 1902)

Is het bijzondere zachte kleurenpalet van jugendstil-kunstenaar Hen(d)ricus Jansen geïnspireerd op de kleuren die hij zag tijdens een reis door Noord-Afrika? Een recensie uit 1902 over zijn tekeningen van Tunesië doet dit vermoeden.

Twee onbekende jugendstil-prenten van Hendricus Jansen

Jugendstil-kunstenaar Hendricus Jansen is vooral bekend geworden door zijn prachtige illustraties voor het lied van Heer Halewijn. Een recente vondst toont aan dat Henricus, zoals hij zijn werk altijd signeerde, nog een middeleeuws lied heeft verbeeld.

Toen ik onlangs op een verzamelbeurs in Utrecht 2 ingelijste prenten van Henricus zag hangen, dacht ik aanvankelijk dat het illustraties waren voor zijn bekende Dat Liedekin van Heere Halewine. De prenten zijn namelijk vormgegeven in dezelfde verfijnde jugendstil-stijl, die wordt gekenmerkt door een sierlijke belijning en weelderige decors in zachte pastelkleuren. Maar deze scènes herkende ik niet en wat me ook opviel was dat de strofen van het gedicht onder de illustraties stonden, terwijl die bij het Halewijnlied op losse floraal versierde tekstpagina’s staan. Ook het jaartal bij de signatuur (1909) wijkt af van de uitgave van het Halewijnlied (1904). Maar als dit niet het Halewijnlied is, welk lied is het dan wel? Zou het kunnen dat Henricus nog een middeleeuws lied heeft geïllustreerd? Ik heb daar nog nooit iets over gelezen.

Lees verder Twee onbekende jugendstil-prenten van Hendricus Jansen

Een Hollandse variant op Salomé

Een van de mooiste Nederlandse jugendstil-uitgaven is ‘Dat Liedekin van Heere Halewine’. Dit middeleeuwse lied werd in 1904 in boekvorm uitgegeven door De Erven F. Bohn in Haarlem en gedrukt bij Lankhout & Co. in Den Haag. Het bestaat uit een map met 27 grote gelithografeerde kleurenplaten van Hendricus Jansen.

‘Nog herinner ik mij den indruk, dien de prenten allerwegen hebben gemaakt, toen ze in den Haagschen Kunstkring [in 1904] geëxposeerd waren’, schrijft G.H. Pannekoek jr. in De verluchting van het boek uit 1927. ‘Henricus teekende makkelijk, wat hem soms parten heeft gespeeld, maar aan dit boek heeft hij met veel liefde gearbeid en elk detail verzorgd. Het is, evenals Derkinderens Gijsbreght, een boek, dat niet vergeten worden zal.’