Alle berichten van Sipke vd Peppel

I write to share my passion for early 20th century applied arts. Take a look at my blogs: Anno1900.nl and Dutchbookdesign.com

Post Utrecht: van postkantoor tot bibliotheek

Utrecht heeft er een blikvanger bij! Het voormalige postkantoor op de Neude is omgebouwd tot cultureel centrum. Het immense gebouw uit 1924, ontworpen door architect Joseph Crouwel, biedt sinds mei 2020 onderdak aan de openbare bibliotheek, winkels, een café, brasserie, supermarkt én fietsenstalling. Maar wij kwamen natuurlijk voor de prachtige hal met sculpturen van Hendrik van den Eijnde.

Lees verder Post Utrecht: van postkantoor tot bibliotheek

Park Meerwijk: manifest van de Amsterdamse School

De gevel van villa De Bark klieft als de boeg van een schip door het omringende groen.

Park Meerwijk in Bergen wordt ook wel ‘een manifest van de Amsterdamse School’ genoemd. Met zeventien rietgedekte villa’s van Jan Fredrik Staal, Cornelis Jouke Blaauw, Margaret Kropholler, Piet Kramer en Guillaume la Croix was het een van de meest prestigieuze projecten in deze vernieuwende bouwstijl.

Het park kwam tot stand op initiatief van de Amsterdamse tegelhandelaar Arnold Heystee (1876-1941) in de moeilijke jaren van de Eerste Wereldoorlog. Heystee gaf in 1915 de opdracht aan architect Jan Fredrik Staal (1879-1940), die hij kende van de sociëteit Architectura et Amicitia in Amsterdam.

Lees verder Park Meerwijk: manifest van de Amsterdamse School

Wonen achter de mooiste jugendstil gevel van Den Haag

Altijd al willen wonen in een jugendstilhuis anno 1900? Grijp dan nu uw kans! Voor een slordige 1,3 miljoen euro woont u achter een van de meest mooiste art-nouveau-gevels van Den Haag.

Na het Lorriehuis en villa De Zeemeeuw staat er weer een beroemd jugendstilpand te koop in Den Haag. Ditmaal gaat het om misschien wel de mooiste art-nouveau-gevel van de stad, namelijk het woonhuis op nr. 215 van de Laan van Meerdervoort.

Een groen arbeidersparadijs in Enkhuizen

Arbeidersgezinnen de kans geven om in een goede woning en groene leefomgeving te wonen. Dat was de laatste wens van Margaretha Maria Snouck van Loosen. Met het geld uit haar nalatenschap werd in 1894 begonnen met de bouw van een park met vijftig luxe arbeiderswoningen.

Het Snouck van Loosenpark in Enkhuizen is een van de eerste sociale woningbouwprojecten van Nederland. Het park telt vijftig voor die tijd ruime huurhuizen en een statige opzichterswoning. Een van de arbeiderswoningen was bestemd voor de timmerman van het park. De huurprijs bedroeg anderhalve gulden per week plus een gulden voor het gebruik van de gas-water-en-lichtvoorzieningen.

Voorproefje uit Art Deco & Jugendstil agenda 2021

Zoekt u nog een mooie agenda voor 2021? Denk dan eens aan de Art Deco & Jugendstil agenda van uitgeverij Bekking & Blitz. Alle illustraties zijn ook dit jaar weer afkomstig uit onze collectie. In dit bericht geven we alvast een voorproefje van de mooiste afbeeldingen.

‘Het is niet onjuist de band van een boek te vergelijken met de gevel van een huis’, stelde kunstcriticus Jan Kalff in 1896 in het vernieuwende kunstblad De Kroniek. De boekbinder en de bouwmeester hadden volgens Kalff met elkaar gemeen dat de vorm van hun werk ‘belijnd wordt door de eisen der constructie’. Met andere woorden: net zoals bij een gebouw bepaalt de vorm van het boek de versiering. En die moest volgens Kalff en zijn medestanders vooral niet te uitbundig zijn.

Lees verder Voorproefje uit Art Deco & Jugendstil agenda 2021

Alphonse Mucha in Steendrukmuseum

In het Steendrukmuseum in Valkenswaard is momenteel een tentoonstelling over Alphonse Mucha te zien. De expositie toont een groot overzicht van het lithografische werk van deze onbetwiste ‘meester van de art nouveau’.

Rond 1900 creëerde de Tjechische kunstenaar Alphonse Mucha (1860-1939) zijn eigen stijl in het kosmopolitische Parijs. ‘Le Style Mucha’ werd synoniem voor de Franse art nouveau. Zijn eerste innovatieve litho uit 1894 voor het toneelstuk Gismonda, met de steractrice van het Parijse theater Sarah Bernhardt in de hoofdrol, maakte Mucha direct beroemd.

Lees verder Alphonse Mucha in Steendrukmuseum

De onvervulde belofte van Walter van Diedenhoven

Tegenwoordig kennen we de ‘club van 27’: een groep muzikanten die met elkaar gemeen hebben dat ze op hun 27ste zijn gestorven en door hun fans voor altijd worden vereerd als jonge helden. De in 1915 overleden jonge talentvolle kunstenaar Walter van Diedenhoven genoot een soortgelijke heldenstatus onder zijn vakgenoten.

Onlangs kocht ik op een boekenveiling dit zeldzame boekje van het Amsterdamse genootschap voor architecten en aanverwante beroepen Architectura et Amicitia. Het symbolistische omslag is ontworpen en gelithografeerd door Walter van Diedenhoven (1886 – 1915). Na enig speurwerk vond ik in Architectura, het huisblad van het genootschap, een artikel uit 1912 waarin Van Diedenhoven zelf uitlegt hoe zijn ontwerp tot stand kwam.

De zielenroerselen van Hélène Swarth

Hendrik Petrus Berlage ontwierp in 1895 een omslag voor het muziekblad Rouwviolen. Om zijn zware symboliek beter te begrijpen moeten we dieper in de gedichten en het leven van Hélène Swarth duiken.

Portret van een jonge Hélène Swarth uit het Nationaal Archief. De foto is gemaakt in 1879 op haar 20ste verjaardag.

Rouwviolen is een dichtbundel uit 1889 van Hélène Swarth (1859-1941), die gaat over een vrouw die in de steek gelaten is door haar jeugdliefde. Als de jongeman enkele jaren later sterft, bezoekt ze zijn graf en denkt ze terug aan haar ‘blonde zonnegod’ en zijn ‘wrede verraad’. Haar gedachten zijn donker en somber als de rouwviolen op het graf.

De laatste maal dat ‘k om zijn graf kwam dolen, was de aarde er violet van rouwviolen.

Die donkre bloemen waren mijn gedachten, die vlugge vogels daar als zaden brachten.

Lees verder De zielenroerselen van Hélène Swarth

Originele ontwerpen van Anna Sipkema

Aquarel-ontwerptekening voor de kalender van 1905 (januari, pijnappels), collectie Anno1900.nl.

Anna Sipkema ontwierp begin 1900 vele boekbanden en fraaie kalenderbladen in een elegante art-nouveaustijl. Toch is er over haar leven en werk maar weinig bekend. Het verhaal van een vergeten ontwerpster.

Anna Sipkema, foto uit het familiearchief Dorsman-Sipkema

Enkele jaren geleden vond ik bij een antiquariaat in Amsterdam zes fraaie aquarel-tekeningen en vijf bijbehorende litho’s van art-nouveaukunstenares Anna Sipkema (1877-1933). Het gaat om originele ontwerpen en proefdrukken voor de omslagkalender ‘Bloem en Blad’ van 1905. Deze jaarkalender werd uitgebracht door uitgeverij C.A.J. van Dishoeck in Bussum en kostte destijds anderhalve gulden. De kalenderbladen waren volgens de antiquair teruggevonden tussen de opgekochte restanten van boekhandel De Slegte, die in 2013 failliet was gegaan. Ze zijn waarschijnlijk afkomstig van de uitgever of drukker en lagen jarenlang onderop een stapel met ‘nog uit te zoeken aankopen’.